biologia definicje 4

 0    84 карточки    Kaaamilkaaaaa
скачать mp3 Печать играть Проверьте себя
 
Вопрос język polski Ответ język polski
crossing-over
начать обучение
zjawisko wymiany materiału genetycznego (DNA) między chromosomami homologicznymi.
cukrzyca I
начать обучение
najczęstrza choroba polegajaca na dysfunkcji układu chormonalnego.
cukrzyca II
начать обучение
W cukrzycy typu I nie zachodzi synteza insuliny, wskutek spadku liczby komórek beta w trzustce. W częściej występujacej cukrzycy typu II receptory insulinowe komórek docelowych nie wiaża się z insulina (insulinoodporność).
cyjanobakterie
начать обучение
prokarionty zawierajace chlorofil i zdolne do fotosyntezy z uwalnianiem tlenu. Dawniej zwane sinicami.
cykl biogeochemiczny
начать обучение
obieg pierwiastków chemicznych w biosferze, np. cykle węgla, azotu, fosforu.
cykl komórkowy
начать обучение
sekwencja stadiów, przez które przechodzi komórka od chwili powstania do podziału na dwie komórki potomne; obejmuje mitozę, cytokinezę i stadia interfazy.
cykl kwasu cytrynowego I
начать обучение
ciag reakcji chemicznych w oddychaniu tlenowym.
cykl kwasu cytrynowego II
начать обучение
W c.k.c. Acetylokoenzym A ulega całkowitemu rozkładowi do dwutlenku węgla i wody z równoczesnym uwolnieniem energii metabolicznej wykorzystanej do syntezy ATP; zwany również cyklem Krebsa lub cyklem kwasów trójkarboksylowych.
cykl pracy serca
начать обучение
jedno pełne uderzenie serca, trwajace ok. 0,8 s. Na c.p.s. składaja się faza skurczu (systole) i faza rozkurczu (diastole).
cykliczny AMP
начать обучение
forma adenozynomonofosforanu, w której reszta fosforanowa wchodzi w skład pierścienia; działa jako czasteczka regulatorowa i wtórny przekaźnik w organizmach od bakterii do człowieka.
cykliczny transport elektronów
начать обучение
cykliczny przepływ elektronów przez fotosystem I w fotosyntezie; ATP powstaje droga chemiosmozy; nie zachodzi rozkład wody, więc nie wydziela się tlen czasteczkowy i nie powstaje NADPH.
cykliny
начать обучение
białka regulatorowe, których stężenie zmienia się regularnie w cyklu komórkowym, reguluja dzialanie kinaz zależnych od cyklin.
cysterny
начать обучение
spłaszczone błoniaste woreczki wchodzace w skład układu Golgiego.
cytochromy
начать обучение
białka zawierajace żelazo; występuja w łańcuchu transportu elektronów.
cytokineza
начать обучение
podział cytoplazmy komórki między dwie komórki potomne, stadium podziału komórki.
cytokininy
начать обучение
hormony roślinne uczestniczace we wzroście i rozwoju roślin; m.in. stymuluja podziały komórek i opóźniaja ich starzenie się.
cytokiny
начать обучение
białka sygnałowe regulujace współdziałanie komórek układu immunologicznego. Do ważnych cytokin należa interferony, interleukiny, czynniki martwicy nowotworu i chemokiny.
cytoplazma
начать обучение
pozajàdrowa część komórki wraz z błona komórkowa.
cytosol, cytozol
начать обучение
płynna część cytoplazmy, w której sa zawieszone organelle.
cytoszkielet
начать обучение
dynamiczna sieć włóknistych białek w komórce obejmujaca mikrofilamenty, filamenty pośrednie i mikrotubule.
cytozyna
начать обучение
zawierajaca azot zasada pirymidynowa występujaca w kwasach nukleinowych.
cytrynian
начать обучение
postać zjonizowana kwasu cytrynowego (i jego soli).
cytrynowy kwas
начать обучение
sześciowęglowy kwas organiczny
czapeczka korzeniowa
начать обучение
warstwa komórek okrywajaca wierzchołek korzenia i ochraniajaca delikatna tkankę merystemu wierzchołkowego.
czapeczka mRNA, kap mRNA
начать обучение
nukleotyd 7- metyloguanylowy, który przyczepia się do końca 5' eukariotycznego mRNA, co umożliwia zwiazanie się eukariotycznego rybosomu z mRNA.
czas podwojenia
начать обучение
czas potrzebny populacji do podwojenia liczebności przy założeniu, że tempo wzrostu się nie zmienia.
czaszka
начать обучение
szkielet kostny głowy kręgowców, ochraniajacy mózg.
czàsteczka
начать обучение
układ atomów jednego pierwiastka lub różnych pierwiastków połaczonych siłami wiazania chemicznego (np. kowalencyjnego)
czerwony pływ
начать обучение
czerwone lub bronzowe zabarwienie wody morskiej wskutek masowego rozwoju (zakwitu) bruzdnic.
częstość allelu
начать обучение
stosunek ilościowy danego allelu do wszystkich alleli tego samego genu występujacych w populacji.
częstość fenotypu
начать обучение
procentowy udział w populacji osobników o określonym fenotypie.
częstość genotypu, frekwencja genotypu
начать обучение
procentowy udział osobników o określonym genotypie w populacji.
człon naczynia
начать обучение
rodzaj komórki przewodzacej wodę w drewnie roślin naczyniowych.
człony rurek sitowych
начать обучение
komórki łyka roślin okrytozalażkowych przewodzace zwiazki organiczne (np. cukry).
czopkowa komórka, k. czopkonośna, czopek
начать обучение
komórka fotoreceptorowa siatkówki oka wrażliwa na światło barwne i białe o dużym natężeniu.
czuciowy neuron, n. sensoryczny
начать обучение
nauron przekazujacy impuls nerwowy od receptora do ośrodkowego układu nerwowego.
czuciowy receptor
начать обучение
komórka (lub część komórki) wyspecjalizowana do odbioru specyficznych bodźców ze środowiska.
czułki
начать обучение
narzady zmysłów charakterystyczne dla niektórych grup stawonogów.
czułkowce
начать обучение
grupa trzech spokrewnionych typów pierwogębych (Protostomia) wyposażonych w wieniec orzęsionych czułków wokół otworu gębowego.
czwartorzędowa struktura białka
начать обучение
przestrzenne ułożenie dwóch lub większej liczby łańcuchów polipeptydowych tworzacych czasteczkę białka.
czworonogi
начать обучение
kręgowce majace dwie pary kończyn: płazy, gady, ptaki i ssaki.
czynna odporność
начать обучение
odporność wywołana działaniem antygenów; może być naturalna, w wyniku przejścia choroby, lub sztuczna, w wyniku szczepienia.
czynne widmo
начать обучение
wykres przedstawiajacy względna skuteczność działania światła o różnej długości fali w zasilaniu reakcji zależnych od światła, np. w fotosyntezie.
czynniki martwicy nowotworu
начать обучение
cytokiny niszczace komórki nowotworowe i pobudzajace komórki układu obronnego do zainicjowania reakcji zapalnej.
czynniki wzrostu
начать обучение
grupa ponad 50 pozakomórkowych peptydów stymulujacych niektóre komórki do wzrostu i podziału.
czynnościowy potencjał
начать обучение
sygnał elektryczny powstały w wyniku depolaryzacji błony komórkowej neuronów lub komórek mięśniowych.
deaminacja
начать обучение
usunięcie grupy aminowej (-NH2) z aminokwasu lub innego zwiazku organicznego.
dedukcja, rozumowanie dedukcyjne
начать обучение
dochodzenie od ogólnych zasad do szczegółowych wniosków i ustalanie wzajemnych zależności między faktami.
dekarboksylacja
начать обучение
reakcja usunięcia czasteczki dwutlenku węgla z grupy karboksylowej kwasu organicznego.
delecja
начать обучение
(1) zaburzenie w strukturze chromosomu polegajace na utracie jego części, np w zespole cri du chat. (2) Utrata jednej lub więcej par zasad w DNA, co może prowadzić do mutacji zmiany ramki odczytu.
demografia
начать обучение
nauka zajmujaca się statystyczna analiza populacji ludzkich; bada m.in. ich wielkość, zagęszczenie i rozmieszczenie.
demograficzne przeludnienie
начать обучение
zamieszkiwanie nadmiernej liczby ludności na danym obszarze, powodujace degradację środowiska naturalnego.
denaturacja
начать обучение
zmiana właściwości fizycznych i struktury przestrzennej białka, kwasu nukleinowego lub innej makroczasteczki pod wpływem wysokiej temperatury, mocnego kwasu, lub mocnej zasady.
dendrochronologia
начать обучение
metoda określana wieku drzew oparta na analizie słojów przyrostów rocznych.
dendryt
начать обучение
wypustka neuronu otrzymujaca i przewodzaca impulsy nerwowe w kierunku ciała komórkowego.
denitryfikacja
начать обучение
rozkładanie azotanów (NO2-) do azotu gazowego (N2) przez niektóre bakterie glebowe (bakterie denitryfikacyjne); część cyklu azotowego.
deoksyrybonukleinowy kwas
начать обучение
dwułańcuchowy kwas nukleinowy; zawiera zakodowana informację genetyczna w postaci specyficznej sekwencji nukleotydów.
deoksyryboza
начать обучение
cukier pięciowęglowy (pentoza) pozbawiony grupy hydroksylowej (-OH) przy drugim atomie węgla (2'); składnik DNA.
depolaryzacja
начать обучение
zmiejszenie różnicy potencjału elektrycznego między zewnętrzna i wewnetrzna powierzchnia błony komórkowej; występuje np. poczas powstania potencjału czynnościowego w komórce nerwowej lub mięśniowej.
depresja inbredowa
начать обучение
zjawisko polegajace na gorszym dostosowaniu (np. obniżeniu płodności, zwiększeniu śmiertelności) potomstwa z kojarzenia krewniaczego (wsobnego).
desmosomy
начать обучение
płytki w kształcie krażków zlokalizowane naprzeciwko siebie na powierzchni dwóch sasiednich komórek i łaczace je za pomoca białkowych filamentów przechodzacych przez przestrzeń międzykomórkowa.
determinacja
начать обучение
proces rozwojowy, w którym jedna lub więcej komórek stopniowo specjalizuje się do wykonywania określonej funkcji. D. jest seria procesów molekularnych prowadzacych zwykle do zróżnicowania; nazywana również determinacja komórkowa.
detrytus
начать обучение
organiczne resztki będace pozostałościa obumarłych organizmów.
detrytusofag, detrytusożerca
начать обучение
organizm, np. dżownica lub krab, odżywiajacy się materia organiczna pochodzaca ze szczatków martwych organizmów.
Deuteromycota, grzyby anamorficzne
начать обучение
polifiletyczna grupa grzybów rozmnażajacych się niemal wyłacznie bezpłciowo i majacych wiele ceh wspólnych z grzybami workowymi. D. zwane sa również grzybami niedoskonałymi
diacyloglikol
начать обучение
lipid zbudowany z glicerolu i dwóch czasteczek kwasów tłuszczowych, zwany również dwuglicerydem.
dializa
начать обучение
dyfuzja niektórych roztworów przez wybiórczo przepuszczalna błonę.
dikariotyczny
начать обучение
określenie komórki zawierajacej dwa genetycznie różne jadra (tj. n+n); charakterystyczne dla niektórych strzępek grzybów.
dimer
начать обучение
połaczenie dwóch monomerów (np. dwucukier, dipeptyd).
diploidalny
начать обучение
określenie komórki, której jadro zawiera dwa zespoły (2n) chromosomów, lub organizmu zbudowanego z takich komórek.
Diplomonada
начать обучение
grupa głównie pasożytniczych wiciowców zwierzęcych o jednym lub dwóch jadrach, bez funkcjonujacych mitochondriów i majacych 1-4 wici.
disomia
начать обучение
stan komórki diploidalnej lub organizmu o podwójnym zespole chromosomów (2n) złożonym z par homologicznych.
długość fali
начать обучение
odległość od jednego szczytu fali elektromagnetycznej do drugiego; energia promieniowania jest odwrotnie proporcjonalna do jego długości fali.
DNA zrekombinowany
начать обучение
czasteczka DNA utworzona z genów pochodzacych z różnych organizmów.
dnia długiego roślina
начать обучение
roślina zakwitajaca w okresie krótkich nocy.
dnia krótkiego roślina
начать обучение
roślina wymagajaca do kwitnienia krótkiego dnia świetlnego i dłuższej nocy.
dnia pośredniego roślina
начать обучение
roślina zakwitajaca, gdy noce i dni maja średnia długość, nie wówczas, gdy dni sa za długie lub za krótkie.
dno kwiatowe
начать обучение
szczytowa część szypułki kwiatowej, na której sa osadzone części kwiatu (płatki korony, działki kielicha, pręciki i owocolistki).
dobór kierunkowy
начать обучение
dobór faworyzujacych jeden rodzaj skrajnych fenotypów, np. osobników mniejszych lub większych od średniej dla populacji, powodujacy przesunięcie średniej populacyjnej.
dobór krewniaczy, d. pośredni
начать обучение
dobór naturalny zwiększajacy dostosowanie włacznie dzięki sukcesowi rozrodczemu bliskich krewnych.
dobór naturalny, selekcja naturalna
начать обучение
mechanizm ewolucyjny przedstawiony przez Karola Darwina; jego działanie sprawia, że przyżywaja i pozostawiaja potomstwo osobniki najlepiek przystosowane do środowiska, w którym żyja.
dobór płciowy
начать обучение
dobór naturalny polegajacy na zróżnicowaniu osobników jednego gatunku pod względem zdolności do konkurowania o partnera; d.p. faworyzuje osobniki wyróżniajace się najkorzystniejszymi cechami.
dobór rozrywajacy, d. rozdzielajacy
начать обучение
rodzaj doboru kierunkowego, w którym zmiany środowiska faworyzuja dwa lub więcej fenotypów skrajnych, eliminujac formy pośrednie; w resultacie krzyws zmienność staje sie dwu- lub wieloszczytowa.
dobór stabilizujacy
начать обучение
dobór naturalny skierowany przeciwko skrajnym fenotypom (np. osobniki bardzo wysokie i bardzo niskie) i faworyzujacy fenotypy pośrednie; d.s. działa w populacji dobrze przystosowanej do stabilnego, niezmiennego środowiska.

Вы должны войти в свой аккаунт чтобы написать комментарий.